5 - نظام اصفهانى ملك الشعراء نظام الدين محمود قمر اصفهانى از شاعران قرن هفتم هجرى است . از وى بندرت در تذكره‌ها ياد شده است و از آن جمله در تذكرهء عرفات و در صحف ابراهيم و مجمع الفصحاء ازو نامى ديده‌ام . در منتخبى از ديوان او كه بعدا دربارهء آن سخن خواهم گفت نام او دوبار ، در آغاز و پايان اشعارش به نحوى كه آورده‌ام ذكر شده است . در صحف ابراهيم ذكر او چنين است : « نظام الدين محمود قمرى صفاهانى ، تقى اوحدى گويد كه تخلص وى نظام است اما سبب لقب قمرى بوضوح نپيوسته و ديوانش دو هزار بيت باشد » « 1 » و هدايت كه نامش را ذيل عنوان « نظام اصفهانى » آورده گويد « بنظام - الدين قمرى ملقب است و صاحب عرفات او را از مدّاحان ملوك صاعديّه و از معاصرين كمال و اثير اومانى نوشته و گويد مدّاحى ابو بكر سعد زنگى نيز كرد و گويد دو هزار بيت ديوان او را ديده‌ام و برخى از اشعارش را ثبت كرده » « 2 » . در بعض موارد او را با عنوان « قاضى » ياد كرده‌اند « 3 » و اين درست نيست و مسلما در اين مورد نام او را با نظام الدين ديگرى از اصفهان ( يعنى قاضى نظام الدين اصفهانى ) كه مداح شمس الدين محمد صاحب ديوان « 4 » و ديگرى از قزوين كه مداح ارغون خان بود ( يعنى قاضى نظام الدين عثمان قزوينى ) « 5 » اشتباه نموده‌اند . امّا در اسم او ( محمود ) ترديدى نيست و او خود بدان اشاره

--> ( 1 ) - صحف ابراهيم نسخهء عكسى متعلق بنگارندهء اين صحايف از روى نسخهء توبينگن ( 2 ) - مجمع الفصحاء ج 1 ص 635 ( 3 ) - تاريخ نظم و نثر در ايران ص 172 ( 4 ) - مونس الاحرار ، صفحهء كك از مقدمه ( 5 ) - صحف ابراهيم نسخهء عكسى و تذكرهء مخزن الغرائب نسخه عكسى متعلق بنگارندهء اين سطور . ازين شاعر يك غزل و مقدارى رباعيات ملمع در مونس الاحرار نقل شده است